Uzlaşmaya Tabi Suçlar

Uzlaşmaya Tabi Suç Nedir?

Uzlaşmaya tabi suçlardan bahsedebilmek için hakkında uzlaştırma kapsamında olduğunu belirten hüküm bulunan bir suç olması gerekmektedir. Uzlaştırma kapsamına giren suçlara, 05.08.2017 tarih ve 30145 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği’nde yer verilmiştir (Erişim için tıklayınız.). İlgili Yönetmeliğin, uzlaştırma kapsamında suçlar ve istisnaları kenar başlıklı 8.maddesi uyarınca, uzlaştırma kapsamına giren suçlar şunlardır: Kanunun 253.maddesinin birinci fıkrasında sayılan suçlar , suça sürüklenen çocuklar bakımından mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla ayrıca üst sınırı 3 yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suçlar hariç olmak üzere diğer kanunlarda yer alan suçlar ve kanunda açık olarak uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için hüküm bulunan suçlar.

Uzlaşmaya Tabi Suçlar Nelerdir?

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253.maddesine göre uzlaşma kapsamındaki suçlar şu şekilde sınıflandırmaya tabi tutulmuştur:

Şikayete Bağlı Suçlar

Kanunda soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabi olduğu açıkça belirtilen suçlar şikayete bağlı suçlardır. Uzlaştırma kapsamına giren ve şikayete bağlı olan suçlar şu şekilde sıralanabilir: TCK 117/1 mad. - İş ve Çalışma Özgürlüğünün İhlali, TCK 123/1 mad. -Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma, TCK 125 mad. - Hakaret (Kamu görevlisine hakaret dışında), TCK 130 mad. - Kişinin Hatırasına Hakaret, TCK 132 mad. - Haberleşmenin Gizliliğini İhlal, TCK 133 mad. - Kişiler Arasında Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması, TCK 134 mad - Özel Yaşamın Gizliliğini İhlal, TCK 146 mad. - Kullanma Hırsızlığı, TCK 151 mad. - Mala Zarar Verme, TCK 154 mad. - Hakkı Olmayan Yere Tecavüz, TCK 155 mad. - Güveni Kötüye Kullanma, TCK 156 mad. - Bedelsiz Senedi Kullanma, TCK 160 mad. - Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf, TCK 209 mad. - Açığa atılan imzanın kötüye kullanılması, TCK 233 mad. - Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali.

Şikayete Bağlı Olup Olmadığına Bakılmaksızın TCK’da Yer Alan Suçlar

Kanunda soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabi olduğu açıkça belirtilen suçlar dışında kalan suçlar, şikayete bağlı olmayan suçlardır. CMK 253/1-b’de yer alan suçlar şunlardır: 1.Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88), 2. Taksirle yaralama (madde 89), 3. Tehdit (madde 106, birinci fıkra), 4. Konut dokunulmazlığının ihlali (madde 116), 5. İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (madde 117, birinci fıkra; madde 119, birinci fıkra (c) bendi), 6. Hırsızlık (madde 141), 7. Güveni kötüye kullanma (madde 155), 8. Dolandırıcılık (madde 157), 9. Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (madde 165), 10.Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (madde 234), 11. Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (dördüncü fıkra hariç, madde 239), suçları.

Suça Sürüklenen Çocuklar Bakımından Uzlaştırmaya Giren Suçlar

Yönetmeliğin 8.maddesinde, suça sürüklenen çocuklar bakımından mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla ayrıca üst sınırı 3 yılı geçmeyen hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlar, suça sürüklenen çocuklar bakımından uzlaştırmaya giren suçlardır. İlgili maddeden söz konusu suçların uzlaştırma kapsamına girebilmesi için, iki şartın bir araya gelmesi gerektiği açıkça anlaşılmaktadır. Bunlardan ilki mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması, ikincisi ise üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlardan olmasıdır. Bu suçlar şu şekilde sıralanabilir: TCK 86/1, 86/2, 86/3. Mad.- Kasten Yaralama, TCK 90/1 mad. - İnsan Üzerinde Deney, TCK 91/2, 91/6 mad. - Organ ve Doku Ticareti, TCK 97/1 mad. – Terk, TCK 98/1, 98/2 mad. - Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi, TCK 101/2 mad. – Kısırlaştırma, TCK 107/1, 107/2 mad. – Şantaj, TCK 108/1 ( TCK 86/2, 86/3 ile birleşmesi halinde) mad. – Cebir, TCK 114/1 mad. - Siyasi Hakların Kullanılmasının Engellenmesi, TCK 115/1, 115/2, 115/3 mad. - İnanç Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasının Engellenmesi, TCK 117/2, 117/3, 117/4 mad. - İş ve Çalışma Hürriyetinin Kullanılmasının Engellenmesi, TCK 118/1, 118/2 mad. - Sendikal Hakların Kullanılmasının Engellenmesi, TCK 122/1 mad. - Nefret ve Ayrımcılık, TCK 124/1 mad. - Haberleşmenin Engellenmesi, TCK 125/3 mad. – Hakaret, - TCK 135/1 mad. - Kişisel Verilerin Kaydedilmesi,TCK 138/1 mad. - Verileri Yok Etme, TCK 144/1-a, 1-b mad. - Paydaş veya Elbirliği ile Malik Olunan Mal Üzerinde veya Bir Hukuki ilişkiye Dayanan Alacağı Tahsil Amacıyla Hırsızlık, TCK 162/1 mad. - Taksirli İflas, TCK 163/1, 163/2, 163/3 mad. - Karşılıksız Yararlanma, TCK 165/1 mad. - Suç Eşyasının Satın Alınması veya Kabul Edilmesi, TCK 166/1 mad. - Bilgi Vermeme, TCK 231/1 mad. - Çocuğun Soy Bağını Değiştirme, TCK 232/1, 232/2 mad. - Kötü Muamele, TCK 233/2, 233/3 mad. - Aile Hukukundan Kaynaklanan Yükümlülüğün İhlali, TCK 234/1, 234/2 mad. - Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması, TCK 243/1, 243/3, 243/4 mad. - Bilişim sistemine girme, TCK 244/2 mad. - Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme, TCK 261/1 mad. - Kişilerin malları üzerinde usulsüz tasarruf, TCK 265/1 mad. - Görevi yaptırmamak için direnme, TCK 287/1 mad. - Genital Muayene, TCK 298/1 mad. - Hak kullanımını ve beslenmeyi engelleme.

Dolandırıcılık Suçu Uzlaşmaya Tabi Midir?

Dolandırıcılık suçu, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olmayan bir suçtur. Ancak TCK madde 167/2 uyarınca suçun, haklarında ayrılık kararı verilmiş eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde ve TCK madde 159/1 gereğince bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi halinde şikayete tabi bir suç olacaktır. 24.11.2016 tarih ve 6764 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 34.maddesi ile yapılan değişiklik sonrasında dolandırıcılık suçunun basit halinin de uzlaştırma kapsamında olacağı hüküm altına alınmıştır. Böylece dolandırıcılık suçu, şikayete tabi olup olmadığına bakılmaksızın uzlaşmaya tabi suçlar arasında yer almaktadır. Basit dolandırıcılık, hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla dolandırıcılık, dolandırıcılık suçunun yakın akrabalar arasında işlenmesi hallerinde taraflar uzlaşmaya davet edilir. Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimi yerine getirmesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Uzlaşmanın sağlanması halinde tazminat davası da açılamayacaktır. Var olan bir tazminat davası mevcut ise bu davadan feragat edilmiş olunacaktır.

Hırsızlık Suçu Uzlaşmaya Tabi Midir?

6763 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikte hırsızlık suçunun basit halinin uzlaşmaya tabi olacağı düzenleme altına alınmıştır. Ayrıca suçun, TCK madde 144/1-a ve madde 144/1-b uyarınca paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi durumları da uzlaştırma kapsamındadır. Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi veya bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi gibi nitelikli halleri ise uzlaşma kapsamı dışında tutulmuştur. İlgili düzenlemeler gereği hırsızlık suçunun basit hali uzlaşmaya tabi suçlardan olsa dahi suçun başka bir suç ile birlikte işlenmiş olması ve bu diğer suçun uzlaşma kapsamında olmayan bir suç olması halinde hırsızlık suçu da uzlaşmaya tabi olmayacaktır. Diğer taraftan belirtmek gerekir ki hırsızlık suçunun mağdurunun devlet veya kamu tüzel kişisi olması halinde uzlaşmaya gidilemeyecektir. Çünkü, ancak gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri ile uzlaşma söz konusu olacaktır.

Hakaret Suçu Uzlaşmaya Tabi Midir?

CMK madde 253’te soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçların uzlaştırma kapsamında olduğu düzenlenmiştir. Bu doğrultuda hakaret suçu şikayete bağlı bir suç olduğundan uzlaşmaya tabidir. Ancak bunun istisnası kamu görevlisine karşı hakaret suçudur. Bu halde şikayet aranmadığından; kamu görevlisine karşı hakaret suçu ve Cumhurbaşkanına karşı hakaret suçu TCK’da soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaşmaya tabi olduğu belirtilen suçlar arasında da sayılmadığından, bu suçlar bakımından uzlaştırma söz konusu olmayacaktır. Ayrıca, uzlaşma gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri arasında söz konusu olabilecektir. Ancak hem kamu görevlisine karşı hakaret suçunda hem de Cumhurbaşkanına karşı hakaret suçunda suçun mağduru kamu olacağından, bu suçlar bakımında uzlaştırma mümkün değildir. Diğer taraftan uzlaşma kapsamındaki bir suç ile uzlaşma kapsamında olmayan bir suçun birlikte işlenmesi halinde uzlaşma mümkün olmayacaktır.

Tehdit Suçu Uzlaşmaya Tabi Midir?

Tehdit suçu, CMK madde 253/1-b bendi gereğince şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ceza Kanunu’nda uzlaştırmaya tabi olacağı sayılan suçlar arasında yer almaktadır. Tehdit suçunun malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle işlenmesi hali ise şikayete tabidir. Bir kişinin hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit suçu ise şikayete bağlı değildir. Ancak uzlaşmaya tabi olmak için şikayete bağlı bir suç bulunması şartı; tehdit suçunun, Türk Ceza Kanunu’nda uzlaşmaya tabi olacağı belirtilen suçlar arasında sayılması sebebi ile geçerli olmadığından her iki ihtimalde de tehdit suçu bakımından uzlaşma söz konusu olabilecektir.

Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar Uzlaşmaya Tabi Midir?

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar uzlaşma kapsamında yasaklı olan suçlardandır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olsa dahi, bu suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemeyecektir. 19.12.2006 tarihli 5560 Sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunla yapılan düzenleme ile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar uzlaşma kapsamında olmayan suçlar olarak hüküm altına alınmıştır. İlgili düzenlemeden önce şikayete bağlı olan tüm suçlar bakımından uzlaşma mümkündü. Bu doğrultuda 5560 Sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 19.12.2006 tarihine kadar şikayete bağlı cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar bakımından uzlaşma söz konusu olacaktır. CMK’nın 253.maddesinin 3.fıkrasında da soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceği düzenlenmiştir. Aynı fıkrada uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması halinin de uzlaşma hükümleri kapsamı dışında bırakılacağı hüküm altına alınmıştır. Kanun koyucunun cinsel dokunulmazlığa karşı suçları uzlaşmaya tabi suçların kapsamı dışında bırakmasının nedeni, uzlaştırma sürecine fail ile mağdurun bir araya gelmesinin uygun bulunmamasıdır. Zira uzlaştırma fail ile mağdurun etkin olarak rol aldıkları bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Koca Üzülmez’e göre de uzlaşmanın kötü amaçlar adına kullanılmasının önüne geçmek için bu şekilde bir düzenleme öngörülmüştür.

İftira Suçu Uzlaşma Kapsamında Mıdır?

İftira suçu şikayete bağlı bir suç değildir. Cumhuriyet savcısı resen soruşturma başlatabilir. İftira suçu ile kamunun menfaati ve adalet sistemi de zarar görmektedir. Adliyeler ve yargı yersiz yere meşgul edilmektedir. Bu sebeplerle iftira suçu uzlaşma kapsamında değildir. (İftira suçu hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.)

Uzlaşmaya Tabi Olmayan Suçlar

Bir suçun uzlaşmaya tabi olabilmesi için o suçun şikayete bağlı bir suç olması, suç şikayete bağlı olmayan bir suç ise özel kanunlarla o suçun uzlaşma kapsamında olduğunun düzenlenmiş olması gerektiğini belirtmiştik. Bu doğrultuda, Türk Ceza Kanunu veya özel kanunlarda düzenlenen ve şikayete bağlı olmayan suçlar uzlaşma kapsamında olmayacaktır. Ancak CMK’nın 253.maddesinin 1.fıkrasında düzenlenen şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamına gireceği belirtilen suçlar, uzlaşma kapsamında olmayan suçlar kapsamından istisna tutulacaktır. Suç şikayete bağlı bir suç olsa dahi, uzlaşmaya tabi olmayacağı belirtilmişse uzlaşma kapsamına girmeyecektir. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve ısrarlı takip suçu, şikayete bağlı olsa dahi uzlaşma kapsamında olmayan suçlardandır. CMK 253/2 gereğince, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olanlar hariç olmak üzere, diğer kanunlarda yer alan suçlarda uzlaştırma yoluna gidilebileceği hakkında açık hüküm bulunmuyorsa uzlaştırma yoluna gidilemeyecektir. Ayrıca uzlaştırma kapsamına giren bir suç, bu kapsama girmeyen bir başka suç ile birlikte aynı mağdura karşı işlenir ise, bu durumda da uzlaşma hükümleri uygulanamayacaktır.

Uzlaştırma Nedir?

Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği madde 4/k bendinde uzlaştırma, uzlaştırma kapsamına giren bir suç nedeniyle şüpheli veya sanık ile mağdur, suçtan zarar gören veya kanuni temsilcisinin, Kanun ve bu Yönetmelikteki usul ve esaslara uygun olarak uzlaştırmacı tarafından anlaştırılmaları suretiyle uyuşmazlığın giderilmesi sürecini ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. (Yönetmiliğe erişim için tıklayınız.) Uzlaştırmadan söz edebilmek için uzlaştırma kapsamına giren bir suç bulunmalıdır. Zira uzlaştırmaya bütün suçlar için başvurulamaz. Uzlaştırma kapsamına giren suçlar CMK madde 253’te üç bent halinde sayılmıştır. Ayrıca uzlaştırmanın söz konusu olabilmesi için mağdur veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması gerekir. Mağduru devlet ya da diğer kamu tüzel kişisi olan suçlar, şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamı dışında bırakılmaktadır.

Uzlaştırma Nasıl Gerçekleşir?

Uzlaştırmanın nasıl gerçekleştirileceği Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği ve Ceza Muhakemesinin ilgili maddelerinde açıklanmıştır. Yönetmeliğin 9-21 maddeleri arasında soruşturma evresinde uzlaştırmaya ilişkin hükümler yer alırken, 22-27 maddeleri arasında da kovuşturma evresinde uzlaştırmaya ilişkin hükümler yer almaktadır.

Soruşturma Evresinde Uzlaştırma

Soruşturmaya konu suçun oluştuğu konusunda yeterli şüphenin bulunması ve suçun uzlaştırma kapsamında yer alan suçlardan olması halinde, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısı dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir. Gönderilen dosya uzlaştırmadan sorumlu Cumhuriyet savcısı tarafından incelenir ve suçun uzlaştırma kapsamında yer alan suçlardan olduğu tespit edildikten sonra uzlaştırmacı görevlendirilir. Bu görevlendirme Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı tarafından belirlenen listeye göre ilgili Cumhuriyet savcısının onayıyla yapılır. Görevlendirilen uzlaştırmacıya soruşturma dosyasında yer alan belgelerin birer örneği verilir. Uzlaştırmacı bu belgeleri aldığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde uzlaştırma işlemlerini sonuçlandırır. Uzlaştırmacı soruşturmanın gizliliği ilkesine uygun davranmakla yükümlüdür. Uzlaştırmacı şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene uzlaşma teklifinde bulunur. Bu teklif SMS veya diğer elektronik araçlarla yapılır. Uzlaşma teklifinin yapılabilmesi için suçun işlendiği tarihten itibaren bir aylık süre geçmesi gerekir. Uzlaşma teklifinin yapılmasından itibaren üç gün içinde şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılacaklardır. Uzlaştırma müzakerelerinin yürütülmesinde gizlilik esastır. Şüpheli, mağdur, suçtan zarar gören, kanuni temsilci, müdafi ve vekil uzlaştırma görüşmelerine katılabilir. Sayılan kişiler, görüşmelere katılmaktan imtina ederse, uzlaşmayı kabul etmemiş sayılacaklardır. Uzlaştırma müzakereleri sonunda uzlaştırmacı bir rapor hazırlar ve bu raporu belge örnekleriyle birlikte uzlaştırma bürosuna verir. Uzlaştırma bürosu soruşturma dosyasını, raporu ve varsa yazılı anlaşmayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, uzlaşmanın, tarafların özgür iradelerine dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu belirlerse raporu veya belgeyi mühür ve imza altına alır ve soruşturma dosyasında muhafaza eder. Uzlaşmanın tarafların özgür iradelerine dayanmadığını, edimin hukuka ve ahlaka uygun olmadığını tespit ederse raporu ve belgeyi onaylamaz ve onaylamama gerekçesini rapora yazar. Bu durumda Cumhuriyet savcısı edimin değiştirilmesini uzlaştırmacıdan isteyebilecektir.

Soruşturma Evresinde Uzlaşmanın Hukuki Sonuçları

Soruşturma evresinde uzlaşmanın gerçekleşmesi ve edimin yerine getirilmesi halinde, şüpheli hakkında soruşturmadan sorumlu Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir. Uzlaştırma süreci neticesinde, uzlaşmanın sağlanamaması halinde ise şüpheli hakkında uzlaştırmadan sorumlu Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenlenir. (İddianamenin hukuki niteliği ve iadesi hakkında detaylı bilgi içeren yazımıza erişim için tıklayınız.)

Kovuşturma Evresinde Uzlaştırma

Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği’nin 22.maddesinde kamu davası açıldıktan sonra, 1.fıkrada belirtilen durumlarda, mahkemenin talebi doğrultusunda, uzlaştırma işlemleri uzlaştırma bürosunca yapılacaktır. Kovuşturma evresinde yapılacak uzlaştırmada, soruşturma evresinde belirtilen esas ve usuller geçerli olacaktır. Bu durumlar şunlardır:

"Kovuşturma konusu suçun hukukî niteliğinin değişmesi nedeniyle uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması, Soruşturma evresinde uzlaşma teklifinde bulunulması gerektiğinin ilk olarak kovuşturma evresinde anlaşılması, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenlenmeksizin, iddianame yerine geçen belge ile doğrudan mahkeme önüne gelen uzlaşmaya tâbi bir suçun varlığı, Kovuşturma evresinde kanun değişikliği nedeniyle suçun uzlaşma kapsamına girmesi."

Mahkeme tarafından dosya uzlaştırma bürosuna kaydedilir. Hakim tarafından uzlaştırma konusu suça ilişkin olarak uygun görülen belgeler büroya gönderilir. Uzlaştırmaya konu suç ve kişiler gönderme kararında açıkça belirtilir. Kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra dosya bürodan sorumlu Cumhuriyet savcısına tevdi edilir. Cumhuriyet savcısı suçun uzlaşma kapsamında olmadığı tespitinde bulunursa, mahkemeden ara kararının yeniden değerlendirilmesini isteyebilir. Bu işlemlerin ardından uzlaştırmacı görevlendirilmesi için Cumhuriyet savcısının onayı gerekir. Dosya uzlaştırmacıya tevdi edilir ve taraflara bu husus bildirilir. Bildirme işlemi, SMS veya diğer elektronik araçlarla yapılır. Uzlaştırmacı, uzlaştırma evrakını teslim aldıktan sonra otuz gün içinde uzlaştırma işlemlerini sonuçlandırır. Uzlaştırma işlemleri bu süre içerisinde sonuçlandıramazsa, büroya süresi içerisinde tamamlayamama durumunu belirten bir dilekçeyle başvrabilir. Büro Cumhuriyet savcsının onayını alarak bu süreyi en çok yirmi gün daha uzatabilir.

Kovuşturma Evresinde Uzlaştırmanın Hukuki Sonuçları

Uzlaşma gerçekleşir ve sanık edimini yerine getirirse, mahkeme davanın düşmesine karar verir ve bu karar adli sicile kaydedilmez. Aksi halde ise yargılamaya devam olunur. Edimin yerine getirilmesi ileri tarihe bırakılır, takside bağlanır veya süreklilik arz eder ise; sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir. Bu karardan sonra, uzlaşmanın gerekleri yerine getirilir ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildikten sonra uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi durumunda ise mahkeme tarafından hüküm açıklanır.

Uzlaştırma Müzakerelerinin Gizliliği

Uzlaştırma, fail ve mağdurun doğrudan iletişim kurarak tarafların anlaşmaya varmasına olanak sağlanan bir süreçtir. Dolayısıyla yargı sisteminden farklı olarak, taraflar tamamen kendi istekleri doğrultusunda bu sürece katılırlar. Bu nedenle de bu süreçte gizlilik ilkesi oldukça önem arz eder. Uzlaştırmacının, uzlaştırma sürecinde yapılan açıklamaları, taraflar tarafından kendisine aktarılanları ve öğrendiği bilgileri gizli tutma yükümlülüğü vardır. Taraflar, müdafii ve vekiller de gizlilik kuralarına uymakla yükümlüdürler. Ancak bu durumun aksi kararlaştırılabilir. Uzlaştırma sürecinde yapılan açıklamaların herhangi bir soruşturma, kovuşturma ya da davada delil olarak kullanılması mümkün değil iken, daha önce mevcut olan bir belge veya olgu uzlaştırma müzakereleri sırasında ileri sürülmüşse bu belge veya olgular; soruşturma, kovuşturma ya da davada delil olarak kullanılabilir.

Uzlaşmadan Vazgeçmek

Uzlaşmadan vazgeçmek mümkündür. Taraflara uzlaşma teklifi yapıldıktan ve taraflarca bu teklif kabul edildikten sonra uzlaştırma müzakereleri başlamış olur. Ancak tarafların uzlaşma teklifini kabul etmesi üzerine müzakerelere başlanmış olması bu müzakerelerin uzlaşma ile sonuçlanacağı anlamına gelmez. Çünkü uzlaştırma tarafların özgür iradesine göre yürütülen bir süreçtir. Dolayısıyla, uzlaştırma müzakereleri sonunda taraflar, uzlaşma konusu üzerinde uzlaşamayabilirler. Taraflar uzlaştırma raporu imzalanana dek uzlaşmaktan vazgeçebilirler.

KAYNAKÇA

ÇAKIR, Kerim, Uzlaştırmanın Kapsamı ve Şartları, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırmaları Dergisi, Cilt 24, Sayı I, Haziran, 2018. AYDIN, Devrim, Dolandırıcılık Suçu, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 11, Sayı II, 2021. ESER, Ferda, Uzlaştırma Müzakerelerinin Ceza Muhakemesi Kanunu ve Ceza Muhakemsinde Uzlaştırma Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirilmesi ERİŞ, A.Uğur, Ceza Muhakemesi Hukukunda Uzlaştırma Ve Uzlaştırma Eğitimi, TBB Dergisi, Sayı 137, 2018. Elektronik kaynaklar: Adalet Bakanlığı, erişim için: https://alternatifcozumler.adalet.gov.tr.