Tanıma Ne Demek? Tenfiz Ne Demek? Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?
Yabancı mahkeme kararlarının Türk hukukunda hüküm doğurması, yabancı kararın niteliğine göre tanınması veya tenfizi ile mümkün olur. Yabancı mahkeme kararı için tanıma veya tenfiz kararı verilmesi söz konusu yabancı mahkeme kararının Türk mahkemelerince verilmiş kararların kuvvet ve niteliğini kazanır. Yabancı mahkeme kararının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı kararın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanıma kararı, bir mahkeme kararının kesin hüküm kuvvetinin yabancı ülkede kabul edilmesini sağlarken tenfiz ise yabancı mahkeme kararının kesin hüküm kuvvetinin bir sonucu olarak kararın icrasının gerçekleştirilmesini sağlamaktadır. Tanıma ve tenfiz müesseseleri Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 50 ve 59.maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Tanıma ve Tenfiz Kararı Örnekleri Nelerdir?
Örneğin, yurtdışında verilmiş bir boşanma kararı tanımaya konu olurken eğer bu boşanma davası kapsamında tazminat ödenmesine de hükmedilmiş ise tazminat talebinin gerçekleştirilmesi için söz konusu kararın tenfiz edilmesi gerekecektir. Diğer bir örnek olarak yabancı bir ülke mahkemesinin vermiş olduğu velayet kararının Türkiye’de etki doğurabilmesi, bu kararın tenfizi ile mümkün olur. Velayet kararlarının icra organlarını harekete geçirmesi için tenfizi gerekmektedir.
Tenfiz Tanıma Kararını Da İçerir Mi?
Tenfiz kararı kendi bünyesinde tanıma kararını da barındırırken tanıma kararı bünyesinde tenfiz kararını barındırmamaktadır. Dolayısıyla tenfiz talebi ile mahkemeye başvurulduğunda ayrıca tanıma talebinde bulunmaya da gerek yoktur. Yabancı mahkeme kararı için tanıma mı yoksa tenfiz yoluna mı başvurulması gerektiği somut olay üzerinden değerlendirilecektir.
Tanıma Tenfiz Davası Hangi Durumlarda Açılabilir?
Tenfiz kararının verilebilmesi için yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan bir karar mevcut olmalıdır. Tenfiz talebi hukuk davalarının yanı sıra, yabancı mahkemelerin ceza ilâmlarında yer alan kişisel haklarla ilgili hükümler hakkında da ileri sürülebilir.
Tanıma Tenfiz Davası Nasıl Açılır?
Yabancı mahkeme kararının tenfizini, kararın tenfiz edilmesinde hukukî yararı bulunan herkes talep edebilmektedir. Tenfiz talebi dilekçe ile ileri sürülür. Tenfiz dilkeçesine yabancı mahkeme ilâmının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilâmı veren yargı organı tarafından onanmış örneği ve onanmış tercümesi ile ilâmın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesinin eklenmesi gerekmektedir. Tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir. Tenfiz talebi, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye’de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir.
Tanıma Tenfiz Davasının Reddi Nasıl Olur?
Türk mahkemesince yabancı mahkeme kararının kısmen veya tamamen tenfizine veya istemin reddine karar verilebilir. Kendisine karşı tanıma-tenfiz talebinde bulunulan taraf ancak tenfiz şartlarının bulunmadığını veya yabancı mahkeme ilâmının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş yahut yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıkmış olduğunu öne sürerek talebe itiraz edebilir. Mahkeme söz konusu kararın tanıma tenfiz talebinin kabulu veya reddi dışında bir karar veremez.
Tanıma Tenfiz Davasında Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?
Tanıma ve tenfiz davası 10 yıllık zamanaşımına tabiidir.
